Në TikTok dhe Instagram po shtohen videot që pretendojnë se ferritina e ulët, proteina që ruan hekurin në trup, lë gjurmë të dukshme në fytyrë. Përdoruesit listojnë lëkurë të zbehtë ose gri, rrathë të errët nën sy, buzë të thata, rënie të flokëve dhe thonj të brishtë. Shprehja “ferritin face” është përhapur gjerësisht dhe videot kanë shënuar miliona shikime.

Mjekët thonë se pamja nuk mjafton për diagnozë. “Fytyra e ferritinës nuk është diagnozë mjekësore, por mund të jetë sinjal se diçka po ndodh”, tha mjekja e përgjithshme Aziza Sesay nga West Midlands. Lëkura e zbehtë, rënia e flokëve apo thonjtë e brishtë mund të shoqërojnë hekurin e ulët, por edhe gjendje të tjera.

Çfarë është ferritina

Ferritina tregon sa mirë janë rezervat e hekurit në trup, ndërsa hemoglobina është proteina në qelizat e kuqe që bart oksigjenin. Kur hemoglobina është e ulët, gjaku bart më pak oksigjen dhe kjo quhet anemi. Rezervat e hekurit mund të shterohen para se të ndodhë kjo, kështu që dikush mund të ketë mungesë hekuri dhe simptoma pa qenë anemik. Sipas udhëzimeve britanike, ferritina nën 15 mikrogramë për litër tregon rezerva të munguara hekuri, ndërsa nën 30 zakonisht tregon rezerva të ulëta.

Lucy M., 32 vjeç, tha se ndryshimet që përshkruhen online i përkojnë asaj që vuri re te vetja. Në vitin 2021 pati palpitacione, lodhje dhe rënie flokësh. Analizat fillestare dolën normale dhe iu diagnostikua çrregullim i përgjithshëm ankthi, por një test i mëvonshëm tregoi ferritinë 12. Ajo thotë se dukej “gri” dhe flokët i ishin bërë të thatë e të brishtë.

Mund të dallohet nga pamja?

Hematologu Drew Provan e quajti “të pamundur” përcaktimin e ferritinës nga fytyra. Njerëzit me anemi të theksuar mund të duken të zbehtë, ndërsa lodhja kontribuon në rrathët e errët, por këto shenja janë “subjektive dhe jo të besueshme”. Te personat me lëkurë më të errët, ndryshimet në ngjyrë mund të jenë më pak të dukshme, ndaj dikush që kërkon shenjat e përshkruara online mund ta anashkalojë mungesën e hekurit.

Për mjekët, simptomat dhe mënyra si ndihet personi janë më të dobishme se pamja. Analizat e gjakut nevojiten jo vetëm për ta konfirmuar mungesën e hekurit, por edhe për të gjetur shkakun, si menstruacionet e bollshme, hekuri i pamjaftueshëm në ushqim, humbja e gjakut në traktin tretës apo problemet me përthithjen.

Mungesa e hekurit trajtohet zakonisht me hekur oral. Hematologia Sue Pavord rekomandon që tabletat të merren me stomak bosh, mundësisht në mëngjes, dhe të shmanget çaji e kafeja përreth, sepse pengojnë përthithjen. Hekuri gjendet edhe në mish, fasule, thjerrëza, perime me gjethe të gjelbra dhe drithëra të pasuruara. Marrja e suplementeve pa diagnozë mund të jetë e dëmshme dhe vetëtrajtimi mund ta vonojë zbulimin e një problemi themelor.

Burimi: BBC