Dhjetëra video në YouTube — mbi 70 prej tyre, të parapara nga miliona përdorues — po përhapin një histori të pasaktë sipas së cilës vitamina C shkaktoi dështim të plotë të veshkave te një grua. Një hetim i thelluar tregon se historia përmban shifra të fryra dhe informacion të çorientuar mjekësor.

Çfarë thonë videot — dhe çfarë tregojnë faktet

Videot pretendojnë se pacientja pati nivel kreatinine në gjak 3,530 mg/dl, një shifër teorikisht e pamundur (niveli më i lartë ndonjëherë i regjistruar në botë është 73.8 mg/dl). Rasti real, i publikuar në revistën shkencore Cureus në 2022, tregon një nivel prej 35.3 mg/dl — shumë i lartë, por larg shifrës së përhapur online.

Gruaja, 55 vjeç, vuante tashmë nga sëmundje kronike e veshkave dhe nga hipotiroidizëm i patrajtuar siç duhet, që gjithashtu mund të kishte kontribuar te dëmtimi akut i veshkave. Ajo merrte njëkohësisht disa suplemente: 1,000 mg vitaminë C, 5,000 IU vitaminë D, hudhër (cranberry) dhe të tjera — çka e bën të pamundur t'i atribuohet dëmtimi vetëm njërit prej tyre.

Sa vitaminë C është "shumë"?

Doza ditore e rekomanduar për vitaminën C është vetëm 75–90 mg, ndërsa kufiri i sigurt maksimal shkon deri në 2,000 mg. Merrja e sasive të larta (mbi 1,000 mg/ditë) mund të rrisë rrezikun e gurëve në veshka, pasi vitamina C shndërrohet në oksalat, i cili formon kristale. Ky rrezik është dukshëm më i lartë te personat që kanë tashmë probleme veshkash.

Pretendime të tjera të pasakta

• Disa video sugjeronin 100 mg vitaminë K2 në ditë — një dozë 1,000–2,000 herë më e lartë se sasia e rekomanduar (rreth 90–120 mikrogramë).
• Pretendimi se "alpha-tocopherol" është forma sintetike e vitaminës E është i pasaktë; ekziston edhe në formë natyrale.

Këshilla për të dalluar dezinformatën shëndetësore

• Mos nxirrni përfundime nga një rast i vetëm apo video virale.
• Verifikoni informacionin te burime autoritare (.gov, .edu, studime origjinale).
• Kini kujdes nga video pa referenca apo burime të qarta.
• Konsultohuni gjithmonë me mjekun para se të ndryshoni doza suplementesh, veçanërisht nëse keni probleme me veshkat.

Rasti i vetëm i një gruaje me histori të komplikuar mjekësore nuk vërteton se vitamina C është e rrezikshme në doza normale. Ekspertët këshillojnë të merren vitaminat sipas udhëzimeve zyrtare dhe në konsultim me specialistë shëndetësorë.//Healthytoday