Aplikacionet që ndihmojnë përdoruesit të monitorojnë kaloritë, aktivitetin fizik dhe zakonet ushqimore janë bërë gjithnjë e më të njohura. Megjithatë, studiuesit paralajmërojnë se elementet e tyre të ngjashme me lojërat mund të kenë ndikim negativ te disa persona, sidomos ata të prirur ndaj çrregullimeve të të ngrënit ose pakënaqësisë me trupin.

Shumë aplikacione si MyFitnessPal, Noom, Lose It apo Nourish përdorin elemente të njohura të "gamifikimit", si medalje, pikë, trofe, seri ditore dhe njoftime motivuese, për t'i nxitur përdoruesit të vazhdojnë përdorimin e tyre.

Sipas studiuesve, këto mekanizma mund të jenë efektivë për krijimin e zakoneve të shëndetshme, por në disa raste mund të nxisin sjellje obsesive ose ndjenja faji kur objektivat nuk arrihen.

Isabella Anderberg, psikologe në Universitetin Flinders në Australi, e cila studion ndikimin e dietave dixhitale, thotë se monitorimi i vazhdueshëm i kalorive mund të përforcojë sjellje të lidhura me çrregullimet e të ngrënit dhe dismorfinë trupore.

"Jo të gjithë do të përjetojnë pasoja negative, por ekzistojnë faktorë që mund ta rrisin këtë rrezik. Prandaj, këto aplikacione duhen përdorur me kujdes", tha ajo.

Mund të jenë të dobishme për shëndetin

Pavarësisht shqetësimeve, ekspertët theksojnë se aplikacionet mund të kenë një rol pozitiv, veçanërisht për personat që menaxhojnë sëmundje kronike si diabeti apo sëmundjet kardiovaskulare.

Ato ndihmojnë në planifikimin e vakteve, monitorimin e marrjes së kalorive dhe kujtojnë përdoruesit të jenë fizikisht aktivë.

Angela Drury, nga shteti amerikan i Xhorxhias, tregon se përdor aplikacione të tilla prej më shumë se dhjetë vitesh. Fillimisht i përdori për të monitoruar marrjen e proteinave, yndyrnave dhe karbohidrateve gjatë stërvitjeve CrossFit, ndërsa sot përdor aplikacionin Nourish, i cili mbulohet nga sigurimi i saj shëndetësor dhe përfshin konsultime të rregullta me dietolog.

Sipas saj, aplikacionet e kanë ndihmuar të ruajë disiplinën dhe të bëjë zgjedhje më të mira ushqimore. Megjithatë, disa njoftime automatike i kanë krijuar ndjesinë sikur po qortohej kur nuk regjistronte një vakt.

Ekspertët: Mos u mbështetni verbërisht te aplikacionet

Shumica e këtyre aplikacioneve funksionojnë duke kërkuar nga përdoruesit të fusin të dhëna si pesha, gjatësia, mosha dhe objektivi që duan të arrijnë. Më pas, aplikacioni llogarit numrin e kalorive dhe lëndëve ushqyese që rekomandohen çdo ditë.

Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se bazat e të dhënave ushqimore nuk janë gjithmonë të sakta. Madhësitë e porcioneve dhe vlerat kalorike mund të ndryshojnë ndjeshëm, duke bërë që përdoruesit të marrin vendime të gabuara.

Courtney Simpson, psikologe e sjelljes dhe drejtoreshë e një qendre për trajtimin e çrregullimeve të të ngrënit në Seattle, thotë se disa aplikacione rekomandojnë objektiva kalorikë tepër të ulët për një të rritur.

"Kjo jo vetëm që nuk është e shëndetshme, por i vendos njerëzit përballë objektivave të paarritshëm. Kur nuk i arrijnë, krijohen ndjenja faji që mund të çojnë në ngrënie të tepërt ose sjellje të tjera të dëmshme", shpjegon ajo.

Dëgjoni sinjalet e trupit

Sipas Anderberg, përdoruesit nuk duhet t'i marrin rekomandimet e aplikacioneve si rregulla absolute.

Ajo këshillon që njerëzit të mësojnë të dëgjojnë sinjalet e trupit të tyre, të pushojnë kur ndihen të lodhur, të respektojnë nevojat ushqimore dhe të mos ndihen fajtorë nëse konsumojnë herë pas here ushqime që u pëlqejnë.

Edhe Simpson thekson se pesha nuk është treguesi i vetëm i shëndetit dhe se përqendrimi i tepërt te numrat mund të jetë kundërproduktiv.

"Nëse dëshironi ndryshime të qëndrueshme në stilin e jetesës, duhet të ndërtoni zakone që mund t'i mbani për një kohë të gjatë, jo të ndiqni objektiva jorealistë", tha ajo.

Përvoja e përdorueses Angela Drury e mbështet këtë qasje.

"Në fund kam kuptuar se nuk mund ta detyrosh veten të vuajë nga uria vetëm për të arritur një peshë të caktuar. Shëndeti dhe ekuilibri janë shumë më të rëndësishëm", përfundoi ajo.