Në bregun e Howar Sands në ishullin Sanday, janë shfaqur sasi të mëdha mbeturinash plastike që dyshohet se datojnë nga vitet 1960 dhe 1970 dhe vijnë nga Kanada. Lajmi ka alarmuar pastruesit e plazheve dhe ambientalistët, duke rihapur debatet mbi ndikimin e plastikes në oqeane dhe ekosistemet detare.

David Warner, koordinatori i pastrimeve në Sanday, tha se sasia e mbeturinave është “mbingarkuese”. Vetëm gjatë vitit të kaluar, ai kishte mbledhur 42 shishe plastike, por këtë vit numri ka shkuar në qindra. Bazuar në grimcat e polisterolit, Warner vlerëson se mbi 300,000 pjesë të vogla plastike janë shpërndarë në një sipërfaqe prej 70 metrash katrorë. Ai paralajmëron se në të ardhmen mund të dalin edhe më shumë mbetje, përfshirë shishe nga vitet 1990 e 2000, duke e bërë situatën edhe më të rëndë.

Ekspertët thonë se kushtet atmosferike të pazakonta, veçanërisht erërat e forta juglindore, janë shkaku i këtij fenomeni. Marine Conservation Society thekson se plastika nuk zhduket, por mund të udhëtojë për dekada në oqean, duke arritur deri në brigjet më të largëta të botës. Mbeturinat e vjetra shpesh dalin në breg gjatë stuhive sezonale ose për shkak të erozionit të vendeve të hedhjes së mbeturinave buzë detit.

Situata paraqet rrezik serioz për jetën e egër, veçanërisht pasi zona është e mbrojtur për shpendët folezues. Warner tha se grimcat e vogla të polisterolit janë të vështira për t’u mbledhur, por komuniteti lokal planifikon pastrime të tjera dhe iniciativa për t’i përdorur mbeturinat në projekte artistike, si mënyrë për të rritur ndërgjegjësimin mbi ndotjen plastike.

John Berry, përfaqësues i Scottish Islands Federation, tha se nuk e çudit rritja e mbeturinave, duke theksuar se moti dhe ndryshimet klimatike shpesh sjellin materiale të vjetra në brigjet e Orkney. Ai shtoi se pastrimet do të vazhdojnë çdo pranverë, por plastika do të rikthehet, duke e bërë luftën kundër ndotjes një sfidë të vazhdueshme.

Warner u shpreh: “Ne nuk mund të shmangim plastikën – është pjesë e jetës sonë. Por mund të rrisim ndërgjegjësimin dhe të mendojmë para se të blejmë produkte plastike, sepse çdo shishe që hidhet diku, një ditë mund të përfundojë këtu.”